Saturday, July 23, 2022

Pad Man - 2018

 


ලංකාව මේ දවස්වල ගත කරන්නේ අසීරු කාලයක්. ඒ දූෂිත පාලකයන් නිසා. ඉතිං ඒ නිසාම මිනිස්සු එළියට බැස්සා. මිනිස්සුම ඡන්දේ දීලා පත්කරපු ඒ පාලකයෝ එලවන්න්න මිනිසුන්ටම සිදු වුනා. ඒත් ප්‍රධාන පුද්ගලමය සාධකයක් ඉවත් වුනත් මිනිස්සු ඉල්ලපු ඒ පාලන වෙනස මං මේක ලියද්දි පවා සිදු වෙලා නෑ. ඒ වෙනුවට ඒ ඒ පාලකයන්ට බේරෙන්න පුළුවන් වෙන විදියේ වෙනස්කම්, ඔලුමාරු වීම් සිදුකරමින් ඉන්නවා. 

ඇත්තටම ඇයි අපිට මෙහෙම වුණේ?

පළවෙනි දේ තමයි 'GotaGoHome' අරගලය ඇත්තටම පීඩිතම මිනිසුන්ට වඩා ට්‍රෙන්ඩ් එකට ගියපු තවත් රැල්ලක් වීම. සමහර රැලි තියනවා හොඳ ඒවා. මේකත් ටිකක් එහෙම එකක්. ඒත් ඒක නීඩ් එකකට වඩා රැල්ලක් වීම තමයි අවුල. එතකොට අරගලයේ දරාගැනීහ වගේ දේවල් කෙලවර වෙන සීමාව තියෙන්නේ ගොඩක් සාමාන්‍ය තැනක. හැබැයි පීඩිතමය තත්වයකින් අරගලයක් දියත් වුනොත් තත්වය මීට වඩා වෙනස් වේවි. මීට වඩා වයලන්ට් වේවි.

ඉතිං මේ අරගලය විසින් ඉල්ලා සිටින දේශපාලනික ප්‍රතිසංස්කරණ ටික පාලකයන්ගෙන් පමණක් ලබාගන්න යාම තමයි අනෙක් ප්‍රධානම ප්‍රශ්නය වෙන්නේ. ඒ කියන්නේ මේ අරගලය විසින් ඉල්ලා සිටින දියුණු මිනිස් අයිතිවාසිකම් ටික දරාගන්න පුළුවන් ‘මහ ජනතාවක්‘ අපිට සිටිනවද යන්න. හොරු එලවන්න කියන්නේ, හොරකන් කරන්න චාන්ස් එකක් ලැබුනොත් නොකර ඉන්න මිනිස්සුද? තමන්ගේ ළඟම කෙනාට ලොකු පෝස්ට් එකක් අරං දෙන්න පුළුවන් නම් නොදී ඉන්න කෙනාද? සමාන මානව අයිතිවාසිකම් පිළිගන්න පුළුවන් කෙනාද? අන්න ඒ වගේ බේසික් දේවල් ටික ෆුල්ෆිල් කරගන්න පුළුවන් තත්වයක ඉන්න මහ ජනතාවක් ද අපි? වඩාත් දියුණු තින්කිං පැටන් එකක් තියන මහ ජනතාවක් බිහිවුනු දවසක අපිට පුළුවන්, දියුණු දේශපාලනික වෙනසක් ලබාගන්න. එතකන් අපිට ලැබෙන්නේ තාවකාලික ක්ලයිමැක්ස් විතරයි.

මං මේ මහ ජනතා ප්‍රශ්නය ගැන කිවුවේ මං ළඟදි බලපු ෆිල්ම් එකකට ප්‍රොලොග් එකක් විදියට. ෆිල්ම් එක පෑඩ්මෑන්. ටිකක් ෆේමස් වුණු ෆිල්ම් එකක්. ෆේමස්වන ෆිල්ම්ස් මට ටිකක් මිස් වෙනවා. මේකත් එහෙම මිස් වෙච්ච එකක්, ඒ නිසා මේ ළඟදි තමයි බැලුවේ. 

මං මේ ෆිල්ම් එකට කැමති, සිනමා ලැන්වේජ් එකවත්, ටෙක්නිකල් කෑලි නිසාවත් නෙවෙයි. මේකේ ප්ලොට් එකට. මේන් කැරැක්ටර් එකේ තියන කැරැක්ටර් කොලිටි එකට. මේක ටිකක් මෝටිවේශනල් මූවි එකකුත් වගේ. 

ලක්ෂ්මිකාන් කියන්නේ ඉන්දියාවේ ජීවත් වෙන සාමාන්‍ය මනුස්සයෙක්. එයා මැරි කරලා තියෙන්නේ ළඟදි. ඉතිං මෙයා වයිෆ්ට ආදරෙන් ඉන්න ප්‍රේමනීය හස්බන් කෙනෙක්. එයා වයිෆ් වෙනුවෙන් එක එක දේවල් කරලා වයිෆ්ගේ කම්ෆටබල් කරනවා. මේ අතරේ දවසක එයාගේ වයිෆ්ට පීරියඩ්ස් හැදෙනවා. වයිෆ් ගෙදර වෙනම පැත්තක ඒ දවස්ටික ගතකරනවා. ලක්ෂ්මිකාන් ළඟට එන්නේ නැතුව. ඉතිං ඒක මෙයාට අවුල්. ඒ වගේම වයිෆ් පෑඩ්ස් වෙනුවට යූස් කරන්නේ රෙදි කෑල්ලක්. ඉතිං මෙයාට තවත් අවුල්. 

ලක්ෂ්මිකාන් ෆාමසි එකට යනවා පෑඩ්ස් ගන්න. ෆාමසි එකේ අයත් හැසිරෙන්නේ ඒක පට්ට ඉල්ලීගල් වැඩක් වගේ. අනික ඒක ලොකු ගානක් වෙනවා. හැබැයි ලක්ෂ්මිකාන්ට පෑඩ් ගැන එහෙම මැජික් එකක් නෑ. එයා ඒක අරං සාමාන්‍ය විදියට වයිෆ්ට දෙනවා. ඒත් ඒකේ තියන ගාන නිසා වයිෆ් ඒක ගන්නේ නෑ.

ඉතිං මෙයාට ඕනි වෙනවා වයිෆ් වෙනුවෙන් මේකට වෙනත් ඕල්ටර්නේටිවු එකක් හදන්න. ඉතිං ඒ හදන ගමන තමයි සරලව පෑඩ් මෑන් කතාව. 

සාමාන්‍යයෙන් ලොකේ වෙනස් කරන, අමුතු දේවල් කරන, පට්ට පොරවල් වෙන අයගේ ජීවිතේ ක්ලෝසප් එකක් ගත්තොත් පොඩි ට්‍රැක් පැනපු ගතියක් තියනවා. ඒ කියන්නේ එයාට වටේ දේවල් ගැන තියන ෆෝකස් එක අඩුයි. වැඩේ ගැන විතරයි ෆෝකස් එක තියෙන්නේ. ඉතිං ඒ නිසාම මුල් කාලෙදි එයාට මල් වෙනුවට ගොඩක් ලැබෙන්න්නේ ගල්. ඒත් ඒ ගල්වලින් පාර හැදෙන්නේ එයා දන්නේවත් නැතුව. මෙයත් ඒ වගේ. ගල්ම තමයි. බලන් ඉන්න අපිටත් හිතෙන්නේ මොන මෝඩයෙක්ද මේ කියන එක!

ඒත් එයා එයාගේ ෆෝකස් එක වෙනස් කරන්නේ නෑ. වයිෆ් දාලා යනවා. ගමෙන් යන්න වෙනවා. පවුල නැති වෙනවා. ඒත් එයාගේ ගමන යන්න එයා යනවා. මෙන්න මේ ගමන ඇතුලෙන් එයා ඒ හැම එකටම විකල්ප හොයමින් එයාගේ ප්‍රොඩක්ට් එක සක්සස් කරගන්නවා. ඒ සාර්තකත්ව රහස අතහරින්නේ නැති එක සහ හැම දේටම විකල්ප හොයන එක. ඒත් මෙයා හරියටම ප්‍රොඩක්ට් එක හදාගනිද්දි ප්‍රොඩක්ට් එක විතරයි එයා ළඟ තියෙන්නේ. අනික් ඔක්කොම ගිහින්. 

ඇත්ත. අපේ ජීවිතෙත් එහෙම තමයි. සමහර ලොකු ගමන් යද්දි අපිට සමහර දේවල් මිස් වෙනවා. ඒ දෙකම බැලන්ස් කරන්න බැරි වෙනවා. මොකද බැලන්ස් කර කර හිටියනම් අර ලොකු ගමන යන්න බැරි වෙනවා. මේ නේචර් එක හැදෙන්නෙම එහෙම. ඒත් ඒ ලොකු ගමනේ, යම් සංදිස්තානයකින් පස්සේ අපිට අර බැලන්ස් එක ආයේ එනවා. මොකද ඒ ගමන කෙලවර වීම තුළ අපිට ආයෙත් ජීවිතය/ පවුල වගේ දේවල් ඕනි වෙනවා. නැත්නම් ජීවිතයේ අර්ථය, මේ මොහොත වගේ දාර්ශනික දේවල් හම්බ වෙනවා/ හොයනවා.  

ඒත් සාර්ථකත්වය නිසාම මිනිසුන්ට ගොඩක් දෙවල් ලැබෙනවා. නැතිවී ගිය අය ආයේ එනවා. මෝඩයෙක් විදියට දැකපු අය මෝඩයෙක් නෙවෙයි කියලා හිතනවා. මොකද මේ ලෝකේ විශ්වාස කරන්නේ එක ම එක දෙයයි. ඒ භෞතිකව සාර්ථක වීම. මොකද ඒක ලොකේ හැමෝටම පේන නිසා. ඉතිං ලක්ෂ්මිකාන් ඉංදියාවේ කවුරුවත් කරන්න හිතපු නැති වෙනසක් ඇති කරා. ඒ එයාව හරියට මාකට් කරන්න පුළුවන් මාකටර් කෙනෙක් ලැබුණු නිසා. ඒ පාරි. ලක්ෂ්මිකාන්ව කටුකොහොල් ඇරලා බ්‍රෂප් කරලා ගන්නේ එයා. ලක්ෂ්මිකාන් ලොකේට යද්දි එයාගේ ළඟින් ඉන්නේ පාරි.

ඒත් මේ ෆිල්ම් එකේ ටිකක් ලූස් වෙන්න‍ෙ ආයේ ලක්ෂ්මිකාන්ගේ පරන වයිෆ් එන තැනදි. ලක්ෂ්මිකාන් එයාගේ පරණ ආදරය වෙනුවෙන් ආයෙත් මුහුවෙන තැන. ලක්ෂ්මිකාන්ව ටිකක් සදාචාරාත්මක සීමාවේ තියලා තියන්න ඕනි නිසා එහෙම කරන්න ඇති. ඒත් එකෙන් ඒ් කැරැක්ටර් එකට පොඩි ෆේක් ගතියක් එනවා. සහ ඒකෙන් සාර්ථක අවසානයක් අරන් දෙන්න නිර්මාණකරුවන්ට ඕනි වුනා වෙන්නත් පුළුවන්. නැත්නම් ඇත්ත කෙනා එහෙම කර නිසා ඒකම මේකට ඇප්ලයි කරා වෙන්නත් පුළුවන්. 

කොහොමත් වුනත් ෆිල්ම් එකේ තව මරු තැනක් තියනවා. ඒ ලක්ෂ්මිකාන්ගේ ෆස්ට් කන්ෆරන්ස් එකේදි එයා කතා කරන විදිය. ඉංග්ලිෂ්වලට එයා හරි විිදියට ෆේස් කරලා ලැන්වේජ් කියන්නේ දෙයක් ප්‍රකාශ කරන මීඩියම් එකක් බව කියනවා. 

'You're thinking that I'm mad... but only mad people become famous.'

- තරිඳු ජයරත්න


Sunday, March 20, 2022

Badhaai Do - 2022



අවුරුදු ගානකින් මේ බ්ලොග් එක අප්ඩේට් කරන්නේ. දිග සටහන් ලියන්න සහ දිග සටහන් Screen එකක කියවන්න බැරි තරම් අපිව (මාව) කම්මැලි කරා මේ කොරෝනාව. මොකද මිනිසුන්ට වෙලාව තියන නිසා හැමතැනම තිබ්බේ දිග සටහන්. මිනිස්සු හෝ හෝ ගාලා ලිවුවා. ඒත් මගේ සොශල් මීඩියා ලිවීම කම්මැලි වුණා. කාලෙකට පස්සේ මගේ අළු ගසල දාලා, බ්ලොග් එකේ බැඳිච්ච මකුණු දැල් කඩලා ආයේ ලියන්න පටන් ගත්තා. 

LGBTQIA+  දැන් ටික ටික කතා බහකරන මාතෘකාවක් වෙලා. හැබැයි තාම ලංකාවේ ඒ ගැන ප්‍රසිද්දියේ ලොකුවට කතා කරන්නේ නැතත් ළඟදි පාර්ලිමේන්තුවේ රෝහිණී විජේරත්න LGBTQIA+ ප්‍රජාව ඉලක්ක කරගෙන සිදුවන හානිකර පරිවර්තන චිකිත්සා තහනම් කළයුතු බවට පෞද්ගලික මන්ත්‍රී යෝජනවක් ඉදිරිපත් කරා. ඒක ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවේ ඒ ගැන ඉදිරිපත් වුනු පළවෙන අවස්ථාව. ඒක මේ මොහොතේ ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව සහ ලංකාව දිහා බැලුවම සාධනීය ලක්ෂණයක්. 

මං විශ්වාස කරන දෙයක් තමයි යම් දෙයක් ගැන තියන මැජික් එක නැති කරන්න ඒ දේ ගැන මැජික් එකක් විදියට කතා කරන එක නවත්තන්න ඕනි කියන එක. උදාහරණයක් විදියට, LGBTQIA+ legalize කරන එක සහ ඒක මැජික් එකක් නෙවෙයි කියන එක සහ ඒ අයට සම තැන දෙන්න නම් ඒ දිහා පුදුමෙන් බලන එක නවත්තන්න ඕන. තවත් සරල කරොත් එහෙම කල්ට් එකක් තියනවා කියන එක පවා නොහිතා ඉන්න තරම් විවෘත වෙන්න ඕනි. එහෙම කියලා මං මේ ලියන එකත් පැරඩොක්ස් එකක්. ඒත් මට ඒක කියන්න/ලියන්න වෙනවා.

ඒක කරන්න පුළුවන් එක විදියක් තමයි ලංකාවේ යන මෙගා ටෙලිඩ්‍රාමාවල LGBTQIA+ අදාල සිදුවීම් ඇතුළත් කරන එක. හැබැයි ඒක ඒ අයට කරන හානියක් විදියට නෙවෙයි; ඒ ටෙලිය තුලින් ඒ සිදුවීම බාරගන්න විදියට. ඒක ගැන ටෙලියේ ඉන්න කාටවත් පුදුමයක් නොවෙන විදියට. ඒ ප්‍රජාවට බිංදු මාත්‍රයක හෝ හානියක් සිදුනොවෙන විදියට. තවත් විදියක් තමයි ඒ ගැන සරල සිංදු සමාජගත කරන එක. ඒක නෝමල් ආදර කතාවක් විදියට සමාජය අතර පැතිරෙන එක. අනෙක් ඉන්වෝල්මන්ට් එක තමයි සිනමාව. අන්න ඒ හේතුව නිසා මං අද මාතෘකාව විදියට, Badhaai Do - 2022 තෝරගත්තා. 

LGBTQIA+ ගැන අපි දකින (විශේෂයෙන් ආසියාතික රටවල්වල) සිනමාව ටිකක් අඳුරු පාටක් ගන්නවා. ඔවුන්ගේ ජීවිතේ අඳුරුම පැත්ත, කාංසාව, පීඩාව, සෙක්ස් විතරක් ඒකේ පේන්න තියනවා. ඒ ගැන තියන චිත්‍රපටි ළමා පරපුරට බලන්න අමාරු තරමටම කඨෝර බවකිනුත් පිරිලා. එතකොට වෙන්නේ ඒ කතා කරන්න ඕන මාතෘකාව තවත් සමාජයෙන් ඈතට තල්ලු වෙලා යන එක. තහනම් අඩවියකට ඇතුල් වෙන එක. හැබැයි ඒක සරල චිත්‍රපටියක් විදියට, පවුලේ සැමට එකට සිට බලන්න පුළුවන් (සෝමරත්ත දිසානායක මොඩ්ල් එකට) විදියට හදන්න පුළුවන් වුනා නම් ඒ කතාව බහුතරයක් අතර මැජික් එකක් නොවී ගෙනියන්න පුළුවන්. අම්මයි තාත්තයි ළමයිනුයි එකට බලලා ඒ ගැන කුතුහලය සංසිදෙන තැනකට හෙමින් හෙමින් යන්න පුළුවන්.  Badhaai Do කියන්නේ එහෙම එකක්. සිනමාත්මකව මාර චිත්‍රපටියක් නොවුනට ඒ අඳුරුවිදියට සැලකෙන කතාව ලයිට් දාලා, ලස්සන කරලා, රසවත් විදියට අපිට දෙනවා. පවුලේ සැමට අවුලක් නැතුව හවුලේ නරඹන්න පුළුවන් කරනවා. LGBTQIA+ එක ගැන පොඩිඋන් පවා පුලුල්ව බලන්න පුළුවන් ගානට ඔලුව හැරෙන්න පටන් ගන්නවා. 

මේකේ ඩිරෙක්ටර් හර්ෂාවර්දාන් කුල්කාර්නි (Harshavardhan Kulkarni) මේ මහා අඳුරු කතාව (සමාජේ) කියන්න හරිම බැලන්ස් ෆ්ලැට්ෆෝම් එකක් තෝරගන්නවා. ඒ කතාවේ Gay, lesbian දෙකම represent කරනවා. දෙන්නගෙම ප්‍රශ්නේ දෙන්නම විසඳගන්න ට්‍රයි කරනවා. ඉන්දියාව වගේ අතිශය සංස්කෘතිකමය බාධා තියන රටක Gay පොලිස් නිළධාරියෙක්ට බඳින්න කියලා ගෙදරින් බල කරනවා. ඒ වගේම lesbian ස්පෝට් ටීචර් කෙනෙක් ඉන්නවා. එයාටත් තියන ලොකුම ප්‍රශ්නේ ගෙදරින් බඳින්න බඳින්න කියලා කරන කරදරේ. ඉතිං දවසක් මෙන්න මේ දෙන්නා එකිනෙකාව අඳුන ගන්නවා. ඊට පස්සේ දෙන්නා ඇග්‍රිමන්ට් එකක් ගහනවා; ගෙදරින් බඳින කරදරේට විසඳුමක් විදියට දෙන්නා මැරි කරනවා. දෙන්නා එක ගෙදරම වෙන වෙනම ජීවත් වෙන්න පටන් ගන්නවා. එතනින් තමයි ෆිල්ම් එක දුවන්න පටන් ගන්නේ. දෙන්නගෙ ලිංගික ජීවිතේ වෙන වෙනම ශේප් එකේ යනවා. ඒ අතරේ පුරුදු විදියටම ගෙවල්වලින් ළමයි ගැන ප්‍රශ්නේ එනවා. එතකොට තමයි එයාලගේ මේ ප්‍රශ්නේ ආයෙත් මතු වෙන්නේ.

අපි දැකපු ගොඩක් LGBTQIA+ නිර්මාණ කෙළවර වෙන්නේ පරාජයකින්. ඛේදයකින්. මං හිතන්නේ සමාජය තුළ LGBTQIA+ ගැන පසුගාමී අදහසක් මතුවෙන්න ඒකත් ප්‍රධාන හේතුවක්. මං Badhaai Do එකට කැමති එක හේතුවක් මේ ඛේදනීය දුක්බර අවසානය වෙනුවට සතුටුදායි සාර්ථක අවසානයකින් අවසන් වෙන එක. ඒකෙන් අපිට මතක් කරනවා මේ ප්‍රජාවේ ජීවිතත්, විෂම ලිංගික ආදර කතාවක (සාම්ප්‍රදායික චිත්‍රපටියක) අවසානය වගේම සාර්ථක අවසානයකින් චිත්‍රපටිය අවසන් කරගත හැකි බව. හැමෝටම සතුටින් නැගිටලා හෝල් එකෙන් එළියට එන්න පුළුවන් බව. ටීවී එක ඕෆ් කරලා සිනාවෙන් යන්න පුළුවන් බව.

ඉතිං අවසානයේ මෙන්න මේ ඉන්නේ LGBTQIA+ කියලා වෙනස් ප්‍රජාවක් නෙවෙයි; අපිම තමයි කියලා සමාජට දැනෙන මොහොතක පාට පාට ලස්සන සමාජයක් බිහි වේවි. ඒකට අපි LGBTQIA+ කියලා වෙනසක් නැතුව ඒ ඉන්නේ අපිමයි කියලා හිතන්න පටන් ගමු. මට මේ අයිඩියා එක ලියන්න ඕනි නිසා LGBTQIA+ කියලා පාවිච්චි කරාට ඇත්තටම ඒ වෙනස් කරලා හඳුන්වාදීමත් මං කරපු වැරැද්දක්. ඒකට සොරි. 


- උත්පල ජයරත්න